Atmosfer Deyip Geçme!

Mars ve Dünya Atmosferi

Merkür, Venüs, Yer ve Mars…Karasal gezegenler olarak sınıflandırılan bu gezegenlerin tümünün atmosfer yapısı birbirinden farklı. Venüs’te son derece yoğun bir bulut katmanı ve sera gazı etkisi görülürken, Yer atmosferi yaşama son derece elverişli yapısıyla sistemimizdeki tek örnek (en azından bilindiği kadarıyla). Merkür’ün belirgin bir atmosferi yok, Mars’ın atmosferi son derece ince ve düşük yoğunluklu yani o da neredeyse yok gibi…

Karasal gezegenlerin atmosferlerinde görülen bu farklılığın nedeni ne? Aslında belli bir noktaya kadar, atmosferleri oluşturan süreç birbirine benziyor. Bu gezegenlerin şu anki atmosferleri volkanlardan çıkan gazlarla şekillendi.

Dünya Atmosferi

Dünya Atmosferi




Volkanik etkinliklerde en bol çıkan gazlar su buharı, karbondioksit, kükürt dioksit ve azottur. Başlangıçta bu gezegenlerde hemen hemen aynı miktarlarda bulunan sera gazları, zamanla değişen sıcaklık koşullarıyla farklı süreçlere girdi. Örneğin Venüs’te Güneş ışınımının bugünkü değerine yükselmesiyle 300 derecelere ulaşan yüzey sıcaklığı ve kaynayarak buharlaşan okyanuslar yüzünden, karbondioksit sürekli olarak atmosfere karışmaya başladı. Bu da Venüs’te oluşan kalın karbondioksit bulutunun ve kontrolden çıkmış sera etkisinin temelini attı. Yer’de volkanik etkinliklerin sürmesi  sebebiyle çevrim devam etti ve döngülerle karbondioksit dengesi günümüze dek sürdürüldü (sürdürülmeye de devam ediyor).

Venüs Atmosferi (Temsili)

Venüs Atmosferi (Temsili)

Mars’ta hızla soğuyup katılaşan gezegenin volkanik etkinliğinin durması sonucu kayaçlarda depolanan karbondioksit, sera gazı etkisinin düşmesine neden oldu ve gezegenin ortalama sıcaklığında düşüş başladı. Bu da artan yağışlarla beraber daha fazla karbondioksidin yüzeye inip hapsolmasına sebep oldu. Böylece Mars atmosferinin yoğunluğu gittikçe düşerek bugünkü halini aldı. Merkür’de ise çok düşük olan yer çekimi, atmosferde gazların tutulamaması sonucunu doğurmuş ve gezegen gazların büyük bir kısmını tutamayarak uzaya kaçırmıştır. Şu anda var ol(may)an atmosferi ise büyük ölçüde Güneş’ten gelen partiküllerden oluşmaktadır.

Mars'ın İnce Atmosferi

Mars’ın İnce Atmosferi

Umarız gelecekte, bu kıymetli ve eşsiz atmosferimize verdiğimiz zararı azaltacak yöntemler dünyada yaygınlaşır ve geç olmadan bazı kötü etkilerin önüne geçilebilir.

Bugün bir atmosfer kolay yetişmiyor azizim!

Yorumlar

Yorum