Aurora İzleme Rehberi

v

Kutup ışıkları ya da aurora denen harika renkler, Yer’in manyetik alanının Güneş’ten yayılan yüklü parçacıklarla etkileşmesi sonucu oluşur. Kuzey yarım kürede oluşanlarına Aurora Borealis, güneydekilere ise Aurora Australis denir. Bizim gözümüze sadece renk olarak görülen bu yapılar, aslında atmosferin üst katmanlarındaki enerji kazanmış elektronların, temel enerji seviyelerine geri dönerken yaptıkları ışımalardır. Foton salınımı yapan elektronun hangi atomun elektronu olduğuna bağlı olarak renkler de değişir; yeşil, kırmızı, mavi-mor. Ancak fotoğraflardan da görüldüğü üzere sıklıkla görülen renk yeşildir.


Biz faniler, bu fotoğrafları her gördüğümüzde genellikle bir iç geçirir ve “Keşke ben de yakından görebilsem şunları” deriz genellikle. Ancak bilinmesi gereken bazı ufak ipuçları var. Bir kere, bu fotoğraflar genellikle uzun pozlamalarla oluşturulduğundan, o enlemlere gider gitmez aşırı yoğun ve net bir aurora görmeyi ummamak gerekiyor. Şanslı biriyseniz o başka! Ayrıca iyi bir manzara yakalayabilmeniz için havanın açık olması ve auroraların ne zaman çok yoğun bir şekilde oluşacağı bilgisine de sahip olmak gerekir. “Ne zamanmış?” diye acele etmiyoruz ve yazıyı okumaya devam ediyoruz.

Öncelikle şunu söyleyelim; auroralar tüm kuzey yarım kürede görülebilen ışıklar değil. Öyle olsa Ankara’da, Van’da falan da rahatlıkla görürdük ve şimdi bu konuyu konuşmuyor, pardon, yazmıyor olurduk. Bu yüzden bunları görebilmek için özellikle 60 – 70 derece enlemleri civarında olmak öncelikli koşulumuz. Peki hangi ülkelere denk geliyor bu dereceler? Norveç, İzlanda, Finlandiya, Alaska, Kanada gibi ülkeler. Kutuplara ne kadar yaklaşırsanız, görme şansınız da o derece yüksek olacaktır.

İkinci şartımız hava koşulları… Şehir ışıklarından ne kadar uzak olursanız ve hava ne kadar açık olursa, o kadar iyi. Bulutlu bir havada oturup ‘aurora göreceğim’ diye beklerseniz, sadece güzel, temiz bir kutup havası alıp dönersiniz. Bu yüzden bunun hesabını iyi yapmanız gerekiyor ki hüsrana uğramayasınız.

Stockholm, Sweden üzerinde aurora

Stockholm, Sweden üzerinde aurora

Hesap edilmesi gereken bir diğer durum da, bu ışıkların en iyi oluştuğu zamanlar. Aslında en iyi zaman Güneş’in 11 yıllık döngülerindeki büyük manyetik fırtınalara denk geliyor. Eğer bu manyetik fırtınalar çok büyük boyutlu ve güçlüyse, auroraların izlenebileceği enlemler de 60 – 70 derecenin biraz dışına taşabiliyor (Birkaç sene önce ABD’nin bazı yerlerinde gözlenebildiğine şahidiz). Mart ve eylül ayları da, bunları gözlemek için en uygun aylar olarak kabul edilebilir. Bunun dışındaki dönemlerde de görebilirsiniz elbette, ancak daha kaliteli bir manzara istiyorsanız, manyetik etkinlik dönemlerine ve Güneş döngülerine kulak vermenizi tavsiye ediyoruz 😉

Dünya üzerinde bir başka fenomen var ki, bu kutup ışıklarının yeryüzüne inmiş hali mübarek! Onun ne olduğunu öğrenmek için de şuraya ufak bir yolculuk yapabilirsiniz.

Yorumlar

Yorum