Bir Gökcismini Tutsak Etmek : Kütle-çekim Kilidi


Kütle-çekim Kilidi

Uzay’daki bir gökcisminin kendi etrafındaki dönüş hızı ile etrafında dönmekte olduğu gezegen veya yıldız çevresindeki dönüş hızının eşit olması durumuna kütle-çekim kilidi denmektedir. Böyle bir durumda gökcismi, etrafında gezinmekte olduğu daha büyük kütleli gökcismine sürekli olarak aynı yüzü bakacak şekilde dolanmaya başlar.

Dünya ile Ay ikilisi kütle-çekim kilidinin en iyi örneklerindendir.

Dünya ile Ay ikilisi kütle-çekim kilidinin en iyi örneklerindendir.

Kütle-çekim kilidi Dünya-Ay vb.. ikililerde görülebilen bir durumdur ve bu konuyu en çok bilinen Dünya-Ay ikilisini örnek göstererek anlatmaya çalışalım.

Dünya ile Ay’a bakacak olursak Dünya, uydusu Ay’a çok güçlü bir kütle-çekim kuvveti uygulamaktadır ve Ay, bu kuvvet’in etkisi ile dönmeye çalışır. Fakat Ay, Gezegenimize o kadar yakındır ki Ay’ın Dünya’ya bakan yüzüne etki eden kütle-çekim kuvveti, arka yüzüne etki eden kütle-çekim kuvvetinden daha fazladır. Böyle bir durumda ön yüzey daha yavaş hareket etmeye çalışırken arka yüzey daha hızlı hareket etmeye çalışacağından dolayı en nihayetinde Ay’ın kendi çevresindeki dönüş hızı yavaşlamaya başlayacaktır.

Bu durumda Ay momentumunu (dönüş hızını) koruyabilmek için Dünya’dan uzaklaşmaya başlar ve bu uzaklaşma sırasında uydumuzun dönüş hızı daha da yavaşlamaya başlar. Ay öyle bir noktaya gelir ki Dünya’nın çevresindeki dönüş hızı ile kendi çevresindeki dönüş hızı eşitlenmiş olur. Fakat yinede Ay’ın ön yüzüne etki eden kütle-çekim kuvveti arka yüzüne kıyasla daha fazladır ve bu durumda Ay sadece ön yüzünü gösterir şekilde gezegenimiz Dünya’nın çevresinde dönmeye devam eder.

Bu durumda artık Dünya ile Ay arasında kütle-çekim kilidi meydana gelmiş olur.

Gözleriniz Uzay’dan ayırmayın, herkese iyi günler.

#uzay #kütle-çekim #kilidi #astronomi #astrofizik

Yorumlar

Yorum

8 yaşında köyünde gezinirken Samanyolu'nun şerit halini görerek Astronomi ve bilime merak salmış olan amatör astronomi meraklısı.