Uzakta Kalmış Bir Cisim : Sedna

Sedna

Sedna, Neptün ötesi cisimlerden birisidir. Formal, yani resmi adı 90377 Sedna’dır. Cüce gezegen avcısı Michael Brown ve ekibi tarafından 14 Kasım 2003’te keşfedilmiştir.

Kendileri, yaklaşık olarak Plüton’un %65 i kadardır (3 te 2’si) ve teorik olarak yer çekimiyle kendi kendini yuvarlayabilecek büyüklüktedir. Bu sebepten dolayı cüce gezegen kategorisine girme ihtimali olduğunu belirtilmiştir. Uluslararası Gökbilim Birliği tarafından cüce gezegen sınıfına alınması önerilse de, uzaklığı ve ufaklığından dolayı yeteri kadar incelenmediği için herhangi bir sınıfa dahil edilmemiştir. Yapılan araştırmalar sonucu yeni bilgilere ulaştıkça yüksek ihtimalle cüce gezegen sınıfına girecektir. 2005 yılında da (O sıralar Pluto gezegendi) 10. gezegen olması için aday gösterilmiş ama tekrardan hakkında yeterli bilgi olmadığı ve yörüngesinin dışmerkezliğinin çok fazla olması gerekçesiyle reddedilmiştir. Yani bu gök cismi için arafta kalmış diyebiliriz.

Sedna’nın dış yüzeyinin karbon ve buzdan oluştuğunu ve uzaklığı nedeniyle yüzey sıcaklığının aşağı yukarı -240 °C derece olduğu tahmin edilmektedir. Güneş’e enöte konumunda, Güneş’le arasındaki mesafe yaklaşık olarak Dünya’nın Güneş’e uzaklığının 990 katıdır, yani 990 Astronomik Birim uzaklıktadır. Aşağıdaki görselde de bu durum rahatça anlaşılmaktadır.

Buradan da anlaşılıyor ki yörüngesi epeyce eliptik!

Buradan da anlaşılıyor ki yörüngesi epeyce eliptik!

Gök cismimizin ince uzun elips şeklindeki yörüngesini yaklaşık 12,000 yılda tamamlaması, güneşe en yakın mesafenin 76 AU ve en uzak mesafenin 990 AU olması, kökeni konusunda daha çok şüphelere yol açar. İkincil Gezegen Merkezi Sedna’yı Neptün’ün yerçekimsel etkisinden dolayı oldukça uzağa itilerek yörüngelere oturmuş objelerin oluşturduğu dağınık diske yerleştirmişlerdi.


O halde bu tanımlama tartışmaya açıktır. Çünkü Sedna, yörüngesi nedeniyle hiçbir zaman Neptün’e yeteri kadar yaklaşmayacağı için bu yerleştirme doğru olamaz. Bu nedenle bazı astronomlar Sedna’nın iç Oort bulutunun ilk bilinen üyesi olduğu kanısına vardılar. Bazıları ise geçen bir yıldızın Sedna’yı şuan ki yörüngesine çektiğini ya da başka bir yıldız sisteminden bizim sistemimize taşıdığını söyler. Yani bir nevi nakil işlemi de denebilir.

Bir diğer hipoteze göre Sedna’nın bu garip yörüngesi, Neptün’ün de ötesinde büyük bir gezegenin varlığına işaret olabilir. Sedna’nın ve diğer cüce gezegenler olan Eris, Haumea ve Makemake’nin kaşiflerinden astronom Mike Brown bu gök cismi için, Neptün ötesi nesneler içinde bilimsel olarak en önemli keşif olduğuna; çünkü böyle kendine özgü bir yörüngeyi anlayabilmenin, gezegenin kökeni ve Güneş Sistemi’nin erken dönem evrimi konusunda değerli bilgiler sağlayabileceğine inanıyor. Yeteri kadar gözlemleme ve veri toplayamadan görüldüğü üzere bilgilerimiz çoğunlukla tahminden ibarettir. Yakın zamanda bu gök cisminin de sırlarının ortaya çıkacağını söyleyebiliriz.

Yorumlar

Yorum

Cepheus

Gokbilimi.Net'in kurucusu, yöneticisi ve tasarımcısı.. Astronomiyi yaşam tarzı olarak gören ve daima araştıran, araştırmakla da yetinmeyip sorgulayan ve şüphe duyan birisi. Bilimin aydınlattığı yolda durmadan ilerlerken başkalarını da bu yola sokmaya çalışan bir yıldız tozu..