TAYF BİLİMİNE GİRİŞ

TAYF BİLİMİNE GİRİŞ

24 Şubat 2018 0 Yazar: Fatih ÖZDEMİR

TAYF BİLİMİ

Güneş ışığı çeşitli renkleri içerisinde barındırıyor. Bunu ilk keşfeden kişi 1666 yılında Sir Newton’dır. Karanlık bir odada, güneş ışığının gireceği büyüklükte bir açıklığın önüne bir prizma koyarak bunu test etmiştir. Işık prizmadan geçerken kırılmakla kalmayıp renk de değiştirmiştir. İşte bu renk dizisine Tayf ve bu bilim dalına da Tayf bilim denilmiştir.

TayfçekerBu konudan önce bilmemiz gereken iki ana özellik var. Bunlar frekans ve dalga boyudur.

Frekans: (ses, akım vb. için) birim zamandaki titreşim sayısı, titreşim sıklığı. Ya da devirli bir olayın saniyedeki devir sayısı.

Dalga Boyu: devirli devinimlerde bir devir içindeki devinimin yayıldığı uzaklık.

C= Frekans ve λ= Dalga boyu

C=V x λ

Mor ışığın frekansı kırmızı ışıktan daha büyüktür. Dalga boyları Angstrom olarak ifade edilir. 1Ǻ=10-8 cm’dir. İnsan gözü 4000 Ǻ ile 7000 Ǻ arasındaki ışığa duyarlıdır. Bunlar mor ve kırmızı ışıklardır. Bu aralıklar dışında kalan bölge ışıklarını görme ihtimalleri çok çok düşüktür.

Tayf Çeşitleri:

Parlak Çizgi Tayfı: Birbirinden ayrı parlak çizgilerden ibarettir. Her çizgi yarığın bir görüntüsüdür. Çizgiler arası boştur.

Sürekli Tayf: Işık sürekli bir band üzerinde kesiksiz dağılır.

Karanlık Çizgi Tayfı: Sürekli tayf üzerinde görülen karanlık çizgilerden ibarettir. Parlak çizgi tayfının zıttıdır.

Kirchhoff’un çalışmalarını işleyeceğiz: İlk olarak, akkor halindeki katı sıvı veya sıkıştırılmış gaz sürekli tayf verir. Örnek olarak eritilmiş demir diyebiliriz.

İkinci olarak, alçak basınç altındaki akkor halindeki gaz, bir parlak çizgi tayfı verir. Çizgilerin konumları gazın kimyasal yapısını karakterize eder. Buna genellikle salma tayfı denir.

Üçüncü olarak, sürekli tayf veren bir ışık kaynağının önüne, sıcaklığı kaynağından düşük bir gaz konulduğu zaman, sürekli tayf üzerinde siyah çizgiler görünür.

Bu yapılan tüm çalışmalar Güneş’te dâhil olmak üzere birçok yıldızı anlamlandırmamıza neden oldu. Kirchhoff gözlemlerinden bir sonuca vardı; “Yıldızlar ve Güneş akkor halinde çok sıcak cisimlerdir. Ve etrafına daha az sıcak ince bir atmosfer tabakası sarmıştır.”

Kaynakça:  Prof. Dr. Semanur Engin, Genel Astronomi 2, Ankara 2000.

Diğer konu: Işınım Kanunları ve Sürekli Tayf