Bilim Tarihinin En Acı Kazalarından Biri: Challenger

Göğe yükseldi 7 kişi, son kez… Tarih 28 Ocak 1986’yı gösterirken herkesin gözü Challenger uzay mekiğindeydi. Uzay mekiği, 7 astronottan oluşan mürettebatı Dünya yörüngesine taşıyacaktı.

Fakat işler her zamanki gibi gitmedi. Mekik, kalkıştan 73 saniye sonra infilak etti. Patlamaya, mekiğin fırlatılmasını izleyen herkes canlı şahit oldu ve kameralar, bu görüntüleri canlı olarak kaydetti. Patlamadan sonra NASA, patlama sırasında astronotların bulunduğu bölümün mekikten koptuğunu ve mürettebattaki birkaç kişinin hayatta olduğunu açıkladı. Kalan mürettabatın hayatını kaybetmesinin nedeni ise, kabinin okyanusa şiddetle çarpmasıydı. Mekikte acil bir durum adına hiçbir kaçış sistemi mevcut değildi.

 

Patlamanın Nedeni Nedir?

Aracın fırlatılmasından bir önceki gece, hava beklenenden soğuktu ve bu durum da lastik contaların esneklik özelliğini yitirmesine neden oldu. Katı yakıt tankı ile ana yakıt tankını birleştiren contalar, yeteri kadar esnek olmak zorundaydı. Çünkü kalkış esnasında tank duvarları contayı kaldırıyor ve yanma gazının dışarı çıkmasını sağlıyordu. Conta ise aşırı esnekliği sayesinde oluşan bu boşluğu kapatıyordu. İşte contalar esneklik özelliklerini aşırı soğuğa maruz kalarak yitirdiler ve bu boşluğu kapatamadılar. Conta, aşırı soğuk havalar için tasarlanmamıştı ve aşırı soğuk havada sertleşen ve büzüşen contalar, kazanın dün geceden habercisiydi!

Fakat bundan daha acı bir durum var! O da, aracın fırlatılmadan önce kontrol edilmesi gerekirken zamandan tasarruf adına kontrol aşamasının es geçilmesidir. Yani bu felakete yol açan temel sebep bir kontrol ihmalidir. Mühendislerin yaptıkları uyarılara rağmen, uzay yarışlarının etkisinde kalan NASA yönetimi, zaten daha önce ertelendiği için uçuşun planladığı günde fırlatılmasını istenmiştir. Tıpkı Marslı kitabında da yer aldığı gibi, yetersiz önlem, bu büyük faciaya neden olmuştur.

“İkinci bir sızdırmazlık elemanının eksikliği endişe verici boyuttadır ve kalkış anında contanın kalkmasının önlenmesi gerekir.”

Bu sözler, mekiğin önceki uçuşları sırasında yaşanan sorunları raporlayan mühendisler tarafından rapor edilmiştir. Hem de birkaç defa! NASA’nın yaşadığı zor günleri atlatmak isteyen ve başarıya bu kadar yakınken ertelemek istemeyen yönetim, bu sorunu çok da önemsemeyerek devam edilmesini istemiştir. Hatta roketin yapılmasından sorumlu bir mühendis, Rogers Komisyonunda yer alan ünlü fizikçilerden Richard Feynman’la görüşerek “Havanın aşırı soğuk olduğunu ve bu yüzden roketin kalkış esnasında parçalanabileceğini” bildirmiştir. Ancak NASA yönetimi kanıtların yetersiz olduğunu bildirerek mühendislere tekrar düşünmeleri adına süre vermiştir. Roketin yapımından sorumlu firma mühendislerine baskı yaparak, kalkışın onaylanmasını istemiştir. Mecbur kalan mühendisler de onay vermiştir.

 

Richard Feynman’ın Çözümü Keşfetmesi

Roketin fırlatılacağı sabah Richard Feynman, uyarıları dikkate alarak sorunun çözümü üzerine uğraşmış ve basit bir neden bulmuştur. Rogers Komisyonundaki üyelere basit bir deney yapmıştır. Mekikteki contanın bir örneğini alarak İngiliz anahtarı ile basınç uygulayıp buzlu suyun içerisine atmıştır. Sudan çıkartıp anahtarla basınç uygularken, bir anda basıncı bıraktığında contanın eski haline geleceğini düşünen üyeler yanılmıştır. Conta, esneyememiş ve büzülmüştür. Ancak gönderilen uyarılar ve raporlar, NASA tarafından dikkate alınmamaktadır ve bu durumun üzerine mekiğin kalkışı için geri sayım başlamıştır! 10..9..8..7..6..5..4..3..2..1..Roket fırlatılıyor!

 

Ölüme Giden 7 Kişilik Bir Mürettebat!



Feynman raporunda, “Doğa kandırılamaz, başarılı bir teknoloji için gerçeklik her zaman ön planda olmalıdır” diyerek NASA’nın yaptığı ihmale ve gözlerini bürüyen başarı hırsına bir gönderme yapmıştır.

 

Hayatını Kaybeden Mürettebat Üyeleri…

1-)Christa McAuliffe (1948-1986): ABD’li öğretmen. Sıradan birisiydi ve astronot olmak için binlerce kişi arasından seçilmişti.

Kaynak: NASA
Kaynak: NASA

 

2-) Francis R. Scobee.. Kendisi 1939 doğumlu ABD asıllı bir astronottur. Kendisi aynı zamanda bir pilottu.

scobee-fr

 

3-)Michael J. Smith, kendisi astronot ve pilottu. Harp okulundan mezun olmuş ve birçok başarıya imza atmıştır.

michael_smith_nasa

 

4-)Ellison S. Onizuka, kendisi uzaya çıkan ilk Asya kökenli Amerikalıdır. Uzayda toplam 3 gün geçirmiştir. 39 yaşında patlamada hayatını kaybetmiştir.

1200px-ellison_shoji_onizuka_nasa

 

5-)Judith A. Resnik, mühendis ve 2. Amerikalı kadın astronottur. Yörüngede 6 gün geçirmiştir.

judith_a-_resnik_official_portrait_cropped

 

6-)Ronald E. McNair. Amerikan fizikçi ve astronot.

ronald-mcnair

 

7-)Gregory B. Jarvis. Amerikalı mühendis. İlk uzay yolculuğunda hayatını kaybetti.

images-1




Hey, Bizi Facebook’ta Takip Eder misin!

Gokbilimi.Net'in kurucusu, yöneticisi ve tasarımcısı.. Astronomiyi yaşam tarzı olarak gören ve daima araştıran, araştırmakla da yetinmeyip sorgulayan ve şüphe duyan birisi. Bilimin aydınlattığı yolda durmadan ilerlerken başkalarını da bu yola sokmaya çalışan bir yıldız tozu..