Sistemimizdeki En Yüksek Dağ: Olympus Mons

Sistemimizdeki En Yüksek Dağ: Olympus Mons

Ekim 26, 2018 0 Yazar: Cepheus

Olympus Mons (Olimpos Dağı), Güneş Sistemi’nde bilinen en yüksek volkanik dağdır. Konum olarak Mars’ın batı yarım küresinde bulunur. Astronomlarca ilk kez 19. yüzyılda fark edilen bu dağ, Dünya üzerinde bilinen en yüksek tepe olan Everest’in hemen hemen üç katı bir yüksekliğe sahiptir. Normal dağlara kıyasla eğimi oldukça düşüktür (%5 kadar). Bunun nedeni ise dağın yüksekliğinin fazla olması ve yer çekimi etkisiyle dik yamaçlara sahip olamamasıdır. Daha rahat kavramak adına şöyle söyleyelim: Eğer dağın yamacında olsaydınız, çevrenize baktığınız zaman dik yamaçlardan ziyade geniş bir düzlük görecektiniz. Bilim insanları tarafından “Sirk Çadırı”na da benzetilmiştir.

YAPISI

Hawaii adasındaki volkanlarla karşılaştırıldığında Olympus Mons’ın, Dünya’daki volkanlardan farklı yapıda olduğu saptanmıştır. Günümüzde hala aktif mi yoksa pasif mi olduğu ise kesin olarak saptanamamıştır.

Olympus Mons ile Arizona Eyaleti’nin boyut kıyaslaması.

Olympus Mons ile Arizona Eyaleti’nin boyut kıyaslaması.

Dağın tabanından yüksekliği yaklaşık olarak 22 km olarak belirlenmiştir. Zirvesine çıktığınızda ise zaten seyrek olan Mars atmosferinin dışında yer almış olursunuz, yani uzayda diyebiliriz. Genişliği ise, (yukarıda gördüğünüz fotoğraftaki sağ taraf, düz çizgi ile belirtilen kısım) yaklaşık olarak 624 kilometredir. Yüzölçümünün daha iyi kavranması adına tabanı, Amerika kıtasında bulunan Arizona’yı kaplayacak biçimde gösterilmiştir. Bu, Dünya üzerindeki bir dağ için sıra dışı boyutlar demektir.

İlk gözlem astronomlar tarafından gerçekleşse de, 13 Kasım 1971 yılında Mars etrafına giren ve gönderdiği yaklaşık 7000 fotoğrafla Mars’ın yüzey haritasının çıkarılmasını sağlayan Mariner 9 adlı uzay aracı tarafından fotoğraflanmıştır. Gönderildiği yılda yaşanan küresel toz fırtınası dindiğinde elde edilen görüntüler, dağın görüntüsünü kaydetmeye olanak sağlamıştır. Çıkarılan Mars haritasında, Mars’ın kuzey ve batı yarım küresinde yer almaktadır. Yani Dünya haritasında Kuzey Amerika’nın batısında İzlanda’nın doğusunda yer almaktadır.

 

Teknolojinin ve teleskopların son yıllarda hızla gelişmesiyle dağ hakkında daha sağlıklı görüntüler elde edilmiştir. Yandaki görselde de görüldüğü üzere, eğimin oldukça düşük olduğunu görebiliyoruz. Ancak dağın en uç kısmıyla gezegenin yüzey yüksekliği arasındaki mesafe yaklaşık olarak 10 kilometredir. Günümüzde de Olympus dağından daha yüksek bir dağ keşfedilememiştir.

Dağın tepesindeki kraterin çapı yaklaşık olarak 72, derinliği ise 3 kilometredir. Dağın tepesindeki bu kraterin genişliğinin, İngiltere’nin başkenti olan Londra kadar olduğu saptanmıştır.

Günümüzde astronomların yaptığı çalışmalar sonucu dağın jeolojik açıdan oldukça sakin görünmesine rağmen genç oluşumlardan ötürü aktif olabileceğini düşünmektedir.

Olympus Dağı'nın, Everest ve Manua Kea Dağı ile karşılaştırılması.

Olympus Dağı’nın, Everest ve Manua Kea Dağı ile karşılaştırılması.

Kaynaklar ve İleri Okuma

https://en.wikipedia.org
http://www.space.com