Plüton Neden Gezegen Değil?

Plüton Neden Gezegen Değil?

4 Ocak 2016 0 Yazar: Sinan ÖZBAŞ

5 milyar kilometre uzakta bulunan koca kalpli gök cismi: Plüto… 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği tarafından konulan gezegen kriterlerine uymadığı için gezegenlikten çıkarılmıştır. Keşfedildiği 1930 yılından bu yana yaklaşık 76 yıl boyunca sistemin 9. gezegeni olan Plüton neden gezegenlikten çıkarıldı? Cevabı şöyle:



Plüton kendi içerisinde ufak bir sistem taşır. Kendisine ait irili ufaklı 5 tane uydusu vardır. Güneş Sisteminde büyüklük bakımından 11. sırada yer alır. Ancak bazı olaylar Plüton’un gezegenlikten atılmasına neden olacaktı. Bunlardan başlıcaları:

Plüton’dan sonra keşfedilen Eris’in Plüton’dan büyük olması.

Plüton’un diğer gezegenlere oranla çok küçük olması (Çap olarak Ay’ın 3 te 2 si büyüklüğündedir)

2005 yılı itibari ile Kuiper Kuşağı’nda keşfedilen binlerce gök cisminin Plüton’dan pek bir farklı olmadığı  (Plütonun da bu kuşağın bir üyesi sayılması) durumu bu gezegenin, cüce bir gezegen olduğunu gözler önüne sermiştir.

2006 yılının Ağustos ayında toplanan birlik, bir gök cisminin gezegen olabilmesi için 3 kritere uygun olmasını kararlaştırdı. Bu kriterlerden en önemlisi bir yıldızın yörüngesinde hareket etmesiydi. Diğer kriterler ise küresel bir yapıya sahip olması ve etrafındaki irili ufaklı enkazı temizleyecek büyüklükte olmasıydı. Plüto hem Güneş’in etrafında dönmekteydi hem de küresel bir yapıya sahipti ancak boyutu ve kütlesi fazla ufaktı. Ayrıca en büyük uydusu olan Charon Plüto’nun çap olarak %66’sı kadardı ve Plüto etrafındaki enkazı temizleyecek kadar büyük değildi.

Dışlanan Plüton

Dışlanan Plüto

Ayrıca Plüto ile aynı kaderi yaşayan bir gök cismi daha var: 1 Ocak 1801’de keşfedilen 950 kilometre çapındaki Ceres de, yaklaşık 50 yıl boyunca sistemin 8. gezegeni olarak sınıflandırılmıştır.

Sonuç olarak alınan kararda Plüto 3. kritere uymadığı için gezegenlikten çıkarıldı. Daha sonra 2008 yılında (teselli ikramiyesi gibi) Plüto, bu sınıftan da alınarak Kuiper Kuşağı’ndaki bir çok gök cisminin de yer aldığı “Plütonumsu” sınıfı oluşturularak sınıfın referans üyesi haline getirildi.

Eğer Plüto, çap ve kütle olarak birkaç kat daha büyük olsaydı şu an hala gezegen sıfatı taşıyor olacaktı. 1930’ların başında keşfedildiği için son 20 yıl öncesine kadar hakkında çok bilgi sahibi olamadığımızdan büyüklüğü hakkında da net bilgi sahibi değildik. Artık gözlemlerimiz gösteriyor ki Plüto, bir gezegen olacak büyüklükte değildir.

İşi ciddiye alan bazı vatandaşlar ise Plüto’nun tekrar gezegen olması adına eylem yapmışlardır. Günümüzde bazı bilim insanları da Plüto’nun hala gezegen olduğunu savunmaktadır. Ne derseler desinler, Plüto o koca kalbiyle bizim gönlümüzün gezegenidir 🙂



Pankartta da Belirtildiği Üzere : Boyutun Önemi Yok, Yeterli Sıcak Bir Kalp Olsun :)

Pankartta da Belirtildiği Üzere: Boyutun Önemi Yok, Yeter ki Sıcak Bir Kalp Olsun 🙂