Yapay Depremler

Deprem gerçeğinin bir kez daha kendisini hatırlattığı bugünlerde, sosyal medya üzerinde yeniden ortaya çıkan yapay deprem konusuna bir göz atalım istedik.

YAPAY DEPREM NEDİR? YAPILMASI MÜMKÜN MÜ?

Doğal olarak değil de insan etkisi nedeniyle ortaya çıkabilen depremlere yapay deprem diyoruz. Evet, bir yapay deprem yapabilmek mümkün. Nasıl mı? Hidrolik kırma adını verdiğimiz bir sondaj yöntemiyle.

Herhangi bir nedenle yeryüzünde bir delik açma işine sondaj adı verilir. Hidrolik kırma ya da kırılma da bir tür sondaj yöntemi. Amacı, kaya gazı, kaya petrolü gibi bazı kaynakları yer altından çıkarabilmek.

YÖNTEM NASIL UYGULANIYOR?

Öncelikle yer altına doğru dik doğrultuda bir delme işlemi başlatılıyor. Belli bir derinliğe gelince dik delme işlemi yatay olarak devam ettiriliyor. Delme işlemi bittikten sonra, kayaçlarda santimetre boyutunda ufak kanallar açılıyor. Birkaç ay sonra, delinmiş bu kanala, su ile karıştırılmış bazı kimyasallar ve kum, tazyikli şekilde pompalanıyor. Böylece bu tazyikli su nedeniyle, daha önce açılmış olan ufak kanallar iyice genişleyerek kayaçlarda çatlaklar oluşturuyor. Çıkarılması hedeflenen kaynak böylece kayaçlardan kaçarak suya karışabiliyor.

Bahsi geçen bu işlemin tazyikli su pompalaması sırasında ya da işlem nedeniyle yer altına açılan kuyulara pompalanan çok miktarda atık su nedeniyle yer altında basınç artıyor ve yerel olarak ufak çaplı depremler ortaya çıkıyor.

YA BÜYÜK DEPREMLER?

Hidrolik kırma ile doğrudan büyük bir deprem yapmak mümkün olmasa da, neden olunan küçük depremlerin büyüklerini tetikleme ihtimali ne yazık ki var. Örneğin Arkansas’ta yapılan hidrolik kırma sonrası atık su pompalama işlemleri nedeniyle 2011 yılında 4.7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi ve çalışmalar bir süre durduruldu. Oysa normal şartlarda bu işlem nedeniyle ortaya çıkan depremler, hissedilemeyecek büyüklüktedir.

Eğer bu tür işlemler fay hatlarının yakınında ya da üzerinde yapılırsa, bunun daha büyük depremleri tetikleme olasılığı da bulunuyor.

Son aylarda Silivri açıklarında gerçekleşen depremlerin, o bölgeye ocak ayında BOTAŞ tarafından kurulan sondaj platformu ile bağlantısı olabileceği ihtimali de akıllara geliyor bu durumda. Konuyla ilgili haber linki için tıklayınız.

BAŞKA NEDENLER DE VAR MI?

Elbette yapay depremlere neden olan tek şey hidrolik kırma değil. Madencilik başta olmak üzere, yapay göller, baraj yapımları (ki Çin’de 2009’da gerçekleşen 7.9 büyüklüğündeki depremin nedeninin bir barajda biriken su miktarı olduğu düşünülüyor), güçlü nükleer denemeler gibi birçok etken var bunların tetiklenmesinde. Ancak hidrolik kırma olayı son yıllarda fazlaca arttığı için, yazıda da özellikle onun üzerinde durmak istedim. ABD bu çalışmalarda başı çeken ülke ve tartışmalara neden oluyor.

Genellikle yapay deprem konusu açıldığında HAARP tartışmaları daha ön planda. Ancak gördüğünüz gibi HAARP ile deprem oluşturulup oluşturulamayacağını tartışmaya gerek bile yok. Zira elimizde zaten, bilimsel olarak yapay depreme neden olduğu kanıtlanmış bir yöntem var. Yine de o konuyu bir başka yazıda tartışmak üzere, şimdilik huzurlarınızdan ayrılıyorum.

Yararlanılan Kaynak:
https://eos.org/research-spotlights/more-earthquakes-may-be-the-result-of-fracking-than-we-thought

Kapak görseli
https://static.businessinsider.sg/2019/07/07/5d1f6f7821a861431d5c7ce3.jpg
adresinden alınmıştır.

Bir Cevap Yazın